Umetničke kolonije imaju dugu istoriju, čiji je značaj pre svega susretanje umetnika različitog senzibiliteta, a u cilju razmene umetničkih iskustava i uspostavljanja novih poznanstava i potencijalnih partnerstava.
Same kolonije imaju dugu tradiciju čiji se istorijsko-umetnički značaj ogleda u produkciji dela savremene umetnosti, pružajući uvid u razvoj vizuelne kulture i zahteve evolucije društva. Suočavajući se sa brojnim problemima svog vremena, kolonije često opstaju zahvaljujući entuzijazmu pojedinaca, ali i značaju same organizacije za lokalnu sredinu.
Pre 18 godina uz reku Karaš na plaži Gat, u neposrednoj blizini Jasenova, počela je razmena energije između prirode i umetnika, koja je iznedrila najveći park skulptura od drveta na otvorenom u ovom delu Evrope.
Naziv sela je od drveta jasena. Za simbole grba uzeto je drvo jasena i vila, koja je po predanju živela u jasenovim šumama i čuvala selo.
Danas je Jasenovo najveće selo u opštini Bela Crkva, a poznato je po slapovima na reci Karaš, plaži Gat, kao i najvećem parku skulptura od drveta na otvorenom prostoru u ovom delu Evrope.
„Začetak formiranja Vajarske kolonije Jasenovo je u inicijativi i ideji okupljenoj oko Srpka Savića, advokata iz Beograda, a poreklom iz Jasenova, i Slobodana Savića, vajara i profesora konzervacije skulpture na Fakultetu primenjenih umetnosti u Beogradu. Inicijalna ideja koja je nastala 2005. godine bila je formiranje umetničke kolonije koja bi okupljala vizuelne umetnike različitih senzibiliteta, koji rade u najrazličitijim medijima: crtež, slika, fotografija, instalacija, skulptura. Umetnici bi se okupljali na plaži „Gat“ koja je na obali reke Кaraš, tokom avgusta meseca, u vremenskom okviru od deset dana. Tokom trajanja same kolonije, smeštaj je organizovan u porodičnoj kući Srpka Savića u selu Jasenovo, a produkcija radova bi se čuvala kao trajni dokaz postojanja kolonije u samoj kući. Organizator kolonije je Ekološko društvo „Кaraš“ u saradnji sa Mesnom zajednicom Jasenovo, a domaćini su porodica Srpka Savića i meštani sela Jasenova“ – objašnjava Igor Vokoun, istoričar umetnosti.
Prvo okupljanje umetnika je trajalo od 14. do 21. avgusta 2006. godine kada se okupilo osamnaest vizuelnih umetnika. Radovi koji su nastali u prve dve godine su prvenstveno radovi na papiru, pretežno crteži, ali i nekolicina skulptura. Treća po redu kolonija je okupila umetnike koji su vajali u glini, što se pokazalo kao nepraktično rešenje, jer spoljni klimatski uslovi (visoka temperatura i promenljiva vlažnost vazduha) tokom avgusta meseca nisu dozvolili da radovi opstanu.
Od 2009. godine, kolonija je po izboru materijala u kome se skulpture izvode isključivo orjentisana na drvo. Кolonija funkcioniše po sistemu direktnog poziva umetnika od strane selektora. Izbor učesnika vrši selektor kolonije, prof. Slobodan Savić sa saradnicima, odabirujući i pozivajući u proseku deset umetnika među kojima se obavezno nalazi nekoliko mladih vajara, kao i afirmisani umetnici i profesori umetničkih akademija. Od 2015. godine kolonija poprima međunarodni karakter, učešćem prvog inostranog umetnika iz Meksika, Davida Akosta Farfana, da bi u narednim godinama zadržala internacionalnost.
Park skulptura počinje da se razvija od 2007. godine, kada su postavljeni prvi radovi. Suštinska zamisao parka skulptura je da se svi radovi koji nastaju na koloniji postavljaju na betonske postamente, kako bi svi učesnici imali svoj rad postavljen u javnom prostoru. Vremenom se park proširivao, uzrokovan uvećanom produkcijom radova, gde danas zauzima površinu od gotovo jednog hektara. Zbog specifičnosti, ali i osetljivosti drveta kao materijala, održavanje samog parka je izazov sa kojim se sureću organizatori, dovodeći konzervatore i studente konzervacije radi zaštite skulptura. Tako je u više navrata sprovođen proces osnovne zaštite premazivanjem radi čuvanja izloženih dela.
Značajan pomak u razvoju kolonije odvija se 2019. godine učešćem umetnice koja se prvenstveno bavi slikanjem murala, Juri Hamade iz Japana. Umetnica je umesto izvođenja skulpture, naslikala mural na zidu zgrade mesne kancelarije, čime je prostor samog parka skulptura proširen i zauzima deo javnog prostora u centru sela. Iste godine, na samoj plaži „Gat“, svoj rad „Stolice“, koncept izveden po konkursu 2012. godine u Кaškaišu, Portugalu, postavili su dvoje umetnika profesora na univerzitetu Verakruzana u Meksiku, Milena Milošević i Uroš Ušćebrka. Ovakvim izmenama u osnovnom konceptu kolonije zapravo dolazi do proširenja samog umetničkog prostora, ali i učvršćivanja uticaja umetnika na lokalnu sredinu, koja ne samo da prihvata koloniju koja se dešava u njihovom ambijentu, već i podstiče na dalji razvoj i održivost.
Vajarska kolonija u Jasenovu postala je internacionalna manifestacija sa preko 100 realizovanih skulptura respektabilnih umetnika iz različitih zemalja. U okviru kolonije, iz godinu u godinu nastaju radovi različitih likovnih izraza i senzibiliteta visokog umetničkog kvaliteta.
Svedočanstva o vezi umetnika i prelepog ambijenta plaže Gat i slapova reke Karaš, nalaze se u parku skulptura, nastalom iz ove višegodišnje razmene energija.
Jedinstveni ambijent na plaži Gat, žubor reke, senovite krošnje drveća, umiruju misli svakog posetioca, a kada se zakorači u park skulptura, svako umetničko delo je posebna priča umetnika. Ako zastanete duže otkrićete neraskidive niti umetnosti i prirode koje ovde čine jednu skladnu celinu, prkoseći vremenu i čuvajući energiju utkanu u svaku pojedinačnu skulpturu.
Projekat „Spomeničko nasleđe opštine Bela Crkva“ sufinansira Pokrajinski sekretarijat za kulturu, javno informisanje i odnose sa verskim zajednicama.
Stavovi izneti u podržanom medijskom projektu nužno ne izražavaju stavove Pokrajinskog sekretarijata za kulturu, javno informisanje i odnose sa verskim zajednicama, koji je dodelio sredstva.
Оставите одговор