Od kulturnih dobara koji se čuvaju u zbirkama Muzeja u Beloj Crkvi izdvaja se nekoliko celina koje su od velikog značaja ne samo za Belu Crkvu, već i šire. Jedna od tih celina je i arheološko nasleđe belocrkvanskog kraja.
Kako je prostor Južnog Banata uvek bio naseljen, u arheologiji su evidentirana brojna nalazišta koja obuhvataju više arheoloških slojeva: neolit, bronzano doba, gvozdeno doba, period rimske dominacije, sarmatska naselja i srednjovekovna utvrđenja. Arheološku zbirku muzeja upravo čine predmeti koji su pronađeni na lokalitetima u okolini grada i na teritoriji čitave opštine, a pokrivaju sve periode.
Кompleksna slojvitost arheoloških nalazišta može se sagledati kroz arheološku zbirku muzeja u okviru koje se baštine nalazi sa više rekognostikacija terena, kao i brojni slučajni nalazi.
Sami lokaliteti su često višeslojni – na jednom može da se nalazi veći broj kulturnih i vremenskih slojeva. Značajnija višeslojna nalazišta su: Cerovica i Selište kod Banatske Subotice, Carina i Dolić kod Crvene Crkve, Grad i Podgrad kod Dupljaje, Skamijel, Veliki i Mali grad kod Grebenca, Iberland – Široka bara kod Jasenova, Sapaja i Veliki rit – Đurica kod Banatske Palanke, Siglova ciglana i Barutana kod Bele Crkve. Najveće naselje neolita bila je Cerovica, a bronzanog i gvozdenog doba – Đurica. U antičko vreme u Sapaji se nalazilo značajno rimsko utvrđenje, a tokom srednjeg veka primat u značaju imala su utvrđenja Sapaja na Dunavu i Grad kod Dupljaje.
Značajan broj predmeta koji potiče iz bronzanog doba oslikava život ljudi, a najveći centar tokom ove epohe je bila luka na Dunavu – arheološko nalazište „Đurica“.
„Obavljeno iskopavanje na Đurici 2005. godine pokazalo je da su se stanovnici tog starog naselja sahranjivali na dva načina. Stariji oblik je bilo spaljivanje pokojnika na lomači i stavljanje ostataka sa lomače u improvizovane urne, odnosno posude koje su inače korišćene u svakodnevnom životu. Iako su sve pronađene zdele, po malim razlikama u formi, međusobno razlikuju, dovoljno je jasno da veću možemo označiti kao tanjir koji je korišćen za serviranje i uzimanje hrane, dok u drugoj prepoznajemo šolju/čašu korišćenu za ispijanje tečnosti. Po formi oblika nađenih posuda, grob su činila dva dela. Njegov uži deo označavali su pokojnikovi ostati sa lomače, stavljeni u posudu u kojoj se držala čvrsta hrana, a drugi deo su činili prilozi, hrana i piće kao prateći dodaci pokojnikovoj zagrobnoj trpezi. Ovo je i jedan od najstarijih dokaza postojanja daća. U mlađem obliku sahranjivanja, ukopavanjem pokojnika u iskopanu raku, zapažamo prvo ostatke jednog starog oblika sahranjivanja, onog koji vuče svoje poreklo u sahranjivanju pokojnika u zgračenom položaju tela i koje je znatno starije od vremena kada je ovaj pokojnik sahranjen. U oba slučaja pronađenih grobova naišlo se i na ostatke ritulanog čina koji je bio sastavni deo i prateći obred sahranjivanja. U prvom slučaju grobni prilozi su stavljeni u sam grob, a u drugom obred je obavljen iznad groba, pošto je pokojnikovo telo delimično zatrpano“ – objašnjava Igor Vokoun, istoričar umetnosti.
Projekat „Zapisi iz depoa“ sufinansira Ministarstvo informisanja i telekomunikacija Republike Srbije. Stavovi izneti u podržanom medijskom projektu nužno ne odražavaju stavove organa koji je dodelio sredstva.
Оставите одговор